Management: minder managers, meer grip

Wat is management?

Management is het samenhangende geheel van richting geven, organiseren, sturen en verbeteren, gericht op het samen laten realiseren van de organisatiedoelen door mensen en middelen.

In veel organisaties is management synoniem geworden met lagen: teamleiders, afdelingshoofden, directeuren. Toch hoeft de functie van management, de juiste beslissingen nemen en opvolgen, niet bij een manager te liggen. Hoe meer van die functie je verankert in processen, data en teams, hoe minder managers je nodig hebt.

Drie routes naar beter management

Organisaties die hun management willen versterken kiezen doorgaans een van drie routes, of een combinatie:

• Eerst de strategie: scherp de koers aan en vertaal die naar strategische doelen en een beperkte set KPI’s.
• Eerst de informatie: zorg dat teams en managers met dezelfde betrouwbare stuurinformatie werken.
• Eerst verbeteren: begin in de processen met continu verbeteren en laat de resultaten de rest van de organisatie meetrekken.

De vier hoofdtaken van management

1. Strategisch management

Management begint met kiezen: welke klanten, welke proposities, welke doelen en vooral wat je niet doet. Een strategie werkt pas als ze is vertaald naar meetbare doelen die elk team in het eigen werk herkent.

2. Het analytisch vermogen verhogen

Managers en medewerkers moeten data kunnen lezen, duiden en bevragen. Datageletterdheid is daarom een managementtaak en geen IT-taak: zonder dat blijven dashboards decoratie.

3. Datagedreven werken en sturen

Bij datagedreven werken zijn beslissingen gebaseerd op feiten in plaats van op de luidste stem. Het management zorgt dat de juiste informatie terechtkomt op de plek waar de beslissing valt, op het moment dat ze valt.

4. Datagedreven verbeteren

Meten zonder verbeteren is verspilling. De vierde taak is de cirkel sluiten: met de PDCA-cyclus inzichten omzetten in acties en nagaan of die acties het beoogde resultaat opleveren.

Minder managers, meer grip

Het klinkt als een paradox, maar dat is het niet. Veel van wat het middenmanagement doet is informatie verzamelen, doorgeven en controleren. Als teams hun eigen resultaten actueel zien en weten welke beslissingen ze zelf mogen nemen, verdwijnt die doorgeeffunctie grotendeels. Wat overblijft is de kern: richting geven, coachen en obstakels wegnemen.

Dit is ook de basis van zelfsturende teams: niet de afwezigheid van management, maar management dat in de werkwijze is ingebouwd.

Traditioneel management versus datagedreven management

Het verschil zit niet in het aantal rapporten, maar in waar beslissingen vallen.

AI maakt een einde aan het delegatiedilemma

Elke manager kent het dilemma: delegeren en het zicht verliezen, of de controle houden en zelf de bottleneck worden. AI en analytics doorbreken die afweging. Algoritmen kunnen duizenden beslissingen en transacties continu bewaken en alleen de afwijkingen melden die ertoe doen. Een manager kan de beslissing dus loslaten zonder het resultaat los te laten.

Operationele beslissingen met vaste patronen kunnen door modellen worden ondersteund of genomen, bijvoorbeeld met predictive analytics. Mensen blijven verantwoordelijk voor de uitzonderingen, de ethiek en de richting.

Wat bepaalt de kwaliteit van management?

In het onderzoek naar high performance organisaties van André de Waal is de kwaliteit van het management een van de vijf factoren die excellente organisaties van de rest onderscheiden. In de praktijk springen drie elementen eruit:

1. Feedback: managers die feedback geven en vragen, en er zichtbaar iets mee doen.
2. Ingebouwde kwaliteitsborging: kwaliteit is geborgd in het proces zelf en wordt niet achteraf gecontroleerd. Zie kwaliteitsmanagement.
3. Transparante, datagedreven besluiten: iedereen kan zien op welke feiten een besluit is gebaseerd en wat het heeft opgeleverd.

Verder lezen

• Performancemanagement
• Managementinformatie
• Verandermanagement
• Procesmanagement

Bronnen

• André de Waal, HPO Center: Quality of management.

Over de auteur

Wouter Huisman studeerde bedrijfseconomie aan de Rijksuniversiteit Groningen en heeft ruim twintig jaar ervaring als interim-manager, projectmanager en managementconsultant. Zijn expertise ligt op het snijvlak van datagedreven organisaties, continu verbeteren en performance management.

Over Diamond Decisions

Diamond Decisions helpt organisaties beter te worden door betere beslissingen mogelijk te maken. We starten niet bij data, dashboards of AI, maar bij de beslissing die beter moet, en bouwen van daaruit terug naar KPI’s, data en technologie. Dat doen we in vier stappen: inspiratie en alignment, business modeling, analytics en dataplatform en datagedreven beslissers. Zo zorgen we dat BI en AI geen IT-project blijven, maar elke dag waarde opleveren.