Een slimme organisatie wordt bevolkt door moedige mensen

De zuurstof van een bedrijf

Informatie is de zuurstof van een bedrijf. Je kunt niet zonder. Maar welke informatie gebruik je dan? Tussen Nederlandse bedrijven en instellingen zijn er nog grote verschillen, zo bleek tijdens de voorrondes van de Dutch BI Award. Bij sommige organisaties blijft het vooral performance management: hoe goed doen bepaalde afdelingen of groepen medewerkers het? We zien dat nu zelfs in de zorg, waar wordt gekeken hoe goed een bepaalde behandelmethode uitpakt. Dat is en blijft vooral achteruitkijken. Gelukkig zijn er organisaties die vooruit proberen te kijken.

Dubbel mooi: de brandweer die branden voorkomt

De grote winnaar van een eerdere editie van de BI Award is Brandweer Amsterdam-Amstelland. Natuurlijk blussen ze branden, maar hun grote doel is het voorkomen van branden. Traditioneel gebeurt dat met rookmelders en folders, en daar is niets mis mee. Maar de Amsterdamse brandweer vond dat niet voldoende. Op de werkvloer ontstond het idee om alle beschikbare data te analyseren, op zoek naar nieuwe inzichten. Dat liet zien dat keukenbrandjes zich vooral in bepaalde wijken, buurten of straten voordoen. Gewapend met die kennis richtte de brandweer een zeer efficiënte voorlichtingscampagne op die buurten.

Ik vind dat baanbrekend, en het krijgt een extra dimensie omdat je zou verwachten dat het bedrijfsleven vooroploopt met predictive analytics. Maar het is een overheidsinstantie, een brandweerkorps, en dat maakt het dubbel mooi.

Forecasting versus predictive analytics

Ik geloof niet zo in forecasting. Ik erger me aan bedrijven die bepalen waar de organisatie over drie jaar moet staan en dan budget beschikbaar stellen om het geforecaste scenario uit te voeren. Zoals zo vaak gebeurt er dan iets onverwachts, een crisis bijvoorbeeld, en valt het hele plan in duigen. Weg scenario, weg budget, weg toekomstplan. Forecasten geeft geen nieuwe inzichten. Verplicht leesvoer is het boek Antifragiel van Nassim Taleb.

Een vast scenario forecasten versus vooruitkijken met alle opties open

De tegenstelling zoals de auteur die schetst.

Vooruitkijken met alle opties open

Ik geloof wel in vooruitkijken, maar dan met alle opties open. De Amsterdamse brandweer kijkt in de data niet naar causale verbanden maar naar correlaties, zonder die direct te willen verklaren. Op basis van die analyses zijn ze radicaal anders gaan denken. Plotseling ontstaan heel nieuwe ideeën, zoals een brandweerauto posteren in een buurt waarvan is voorspeld dat daar vaker de vlam in de pan slaat. Alleen al die gedachte raakt aan de wortel van de klassieke brandweer.

Het is prijzenswaardig dat mensen ervoor openstaan hun vertrouwde manier van denken te veranderen. Data en onverwachte correlaties helpen daar sterk bij. Inmiddels weet de brandweer dat keukenbrandjes in sommige buurten ontstaan door kookgewoonten, in andere door slechte brandpreventie en in weer andere door verouderde leidingen en installaties. Dan kun je echt stappen maken, door slim te targeten op basis van feiten.

Moed

De case van de Gemeenschappelijke Belasting- en Registratiedienst Parkstad Limburg vind ik ook mooi, omdat de overheid niet vaak vooroploopt als het om ICT gaat. Ook in Limburg zijn mensen opgestaan die het radicaal anders wilden doen: ‘Laten we opnieuw starten en in één keer 30% bezuinigingen realiseren en enorm veel meer service leveren.’

In echt slimme organisaties gaat het niet zozeer om techniek en data. Uiteindelijk gaat het vooral om mensen die moedig genoeg zijn om te zeggen: kom, we gaan het anders doen.

‘Ik zie het anders en ik durf dat te melden. Ik durf ervoor te staan en durf het ook door te drukken.’ Je kunt computersystemen hebben met alle data van de hele wereld, maar je zult eerst mensen moeten overtuigen van de waarde van business analytics en de moed moeten hebben de consequenties te trekken uit de nieuw verworven inzichten, ook als dat een rigoureuze verandering betekent.

Smart cities: kleine initiatieven werken

Een column die ik onlangs las ging over zogenoemde smart cities. Er is meer vrij beschikbare data dan ooit, ook van de gemeente Amsterdam. Een jonge vent bouwde een app om die open data te analyseren, met als doel locaties te vinden waarvan kon worden voorspeld dat tasjesdieven er actief zouden worden. Uit de analyse bleek waar het wel en waar het niet gevaarlijk was.

De columnist constateerde ook dat er heel veel congressen worden gehouden rond smart cities, vaak onder auspiciën van de bekende grote IT-leveranciers, waarvan de betrokken businessunits nog steeds niet winstgevend genoeg zijn. Het idee slaat nog niet enorm aan. Wat wel werkt, zijn de vaak kleinschalige initiatieven die meteen worden omarmd door de community omdat mensen denken: ‘dit had ik even nodig.’

Bang voor de consequenties?

Om terug te keren naar het winnende brandweerkorps: daar was geen sprake van een top-downexercitie. Het was niet de commandant die de data liet bekijken en daarna opdrachten gaf. Het waren de mensen van de werkvloer die op het idee kwamen, en de korpsleiding verdient waardering dat ze het initiatief de ruimte gaf. Daar is moed voor nodig. Gemeenten stellen hun openbare data beschikbaar zodat iedereen er analyses op kan doen. Maar doen organisaties dat ook?

Begrijpen ze welke nieuwe inzichten analytics kan opleveren? Of zijn ze bang voor de consequenties van de analyses, omdat ze graag alles bij het oude willen houden? Analytics is een zoektocht, een soort schatzoeken waar mensen intrinsiek enorm gemotiveerd door raken. Bij slimme organisaties gaat het allang niet meer alleen over techniek: een slimme organisatie wordt bevolkt door moedige mensen.

Verder lezen

• Predictive analytics
• Blog: Het is bijna sciencefiction wat we met BI doen
• Blog: Intelligent forecasten

Over de auteur

Daan van Beek MSc is ondernemer, auteur, spreker en consultant op het gebied van datagedreven werken, BI en AI. Hij studeerde Bestuurlijke Informatiekunde aan de Open Universiteit en behaalde een Master of Science in Artificial Intelligence aan Middlesex University in Londen. Hij schreef diverse boeken over business intelligence, KPI’s en AI, waaronder De intelligente, datagedreven organisatie.

Over Diamond Decisions

Diamond Decisions helpt organisaties beter te worden door betere beslissingen mogelijk te maken. We starten niet bij data, dashboards of AI, maar bij de beslissing die beter moet, en bouwen van daaruit terug naar KPI’s, data en technologie. Dat doen we in vier stappen: inspiratie en alignment, business modeling, analytics en dataplatform en datagedreven beslissers. Zo zorgen we dat BI en AI geen IT-project blijven, maar elke dag waarde opleveren.