Gemeente Sittard-Geleen moderniseert BI-landschap

Het vertrekpunt: uitbreiding van de datasnelweg

Net als elke Nederlandse gemeente verleent Sittard-Geleen dagelijks veel verschillende diensten aan burgers, ondernemers en maatschappelijke instellingen. Over al die diensten moet managementinformatie worden verschaft aan staf- en lijnfunctionarissen en andere stakeholders. Om stappen te zetten in het professionaliseren van business intelligence en datamanagement en het stimuleren van datagebruik was eerst duidelijkheid nodig over de insteek, route en scope van de uitbreiding van de dataontsluiting. De gemeente wilde voorkomen dat ze veel tijd, energie en geld zou investeren in zaken die een kort leven beschoren zijn. Toekomstbestendigheid stond voorop.

De ambities

• Data breed en snel toegankelijk maken en één toegangsplek inrichten voor analisten en gebruikers, voor een snellere time-to-delivery en selfservice-BI.
• Meer flexibiliteit, efficiëntie en kwaliteit creëren door centrale dataverwerkingslogica te definiëren voor alle BI-tools, zodat de gemeente eenvoudig van tool kan wisselen en de consistentie over BI-producten heen kan verbeteren.
• Allerlei databronnen en datasoorten combineren, streven naar één gemeenschappelijke versie van de waarheid en data direct bij de bron opvragen zonder kopieslag.
• Datagedreven werken stimuleren via twee sporen: het beheersen van reporting en dashboarding, en het inventariseren van actuele maatschappelijke vraagstukken en nagaan hoe data kan bijdragen aan het sneller en effectiever oplossen ervan.
• Uiteindelijk (analytische) data delen met partners, burgers en bedrijven.

De gemeente verwachtte dat een open datavirtualisatieplatform van toegevoegde waarde zou zijn voor deze dataontsluiting en haar ambities.

Anticiperen op Common Ground en nieuwe trends

Datavirtualisatie stelt data uit verschillende bronnen beschikbaar via één virtuele laag zonder ze te kopiëren: de data wordt pas op het moment dat ze nodig is bij de bron opgevraagd.

De Common Ground-beweging zet in op een radicaal ander, moderner applicatielandschap voor gemeenten. Silo’s worden geëlimineerd door data en applicaties te ontkoppelen en een aparte servicelaag boven een datalaag te creëren. Het kopiëren van data wordt ontmoedigd en het rechtstreeks uitlezen van bronadministraties gestimuleerd. Dat heeft gevolgen voor de centrale informatievoorziening en voor de inrichting van business intelligence. De gemeente wilde ook aansluiten bij de typologieën uit ‘regie op data uit de stad’.

Binnen deze context gunde de gemeente, na een aanbesteding, Diamond Decisions de opdracht om de toepasbaarheid van datavirtualisatie te onderzoeken. Kan dit concept bepaalde problemen oplossen, en welke niet? Hoe kan BI gebruikmaken van de technologie? Hoe moet het worden ingezet in de bredere enterprise-data-architectuur? Welke alternatieven zijn er, en wat is de beste koers?

De aanpak: van analyse tot advies

1. Een analyse van de huidige processen, interne en externe administraties en informatievoorziening, en een inventarisatie van eisen en wensen voor de toekomst, afgezet tegen de mogelijkheden en beperkingen van datavirtualisatie.
2. Een inventarisatie van de Common Ground-beweging, inclusief NLX (een opensourceraamwerk om gegevens uit te wisselen), regie op data uit de stad, het smartcityconcept en de triple helix van bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid, en de gevolgen voor de data-infrastructuur.
3. Een inventarisatie van relevante datatrends zoals data hub, data fabric en data mesh, en de mogelijke gevolgen voor de gemeente.
4. Een workshop voor medewerkers uit het datadomein over moderne concepten voor datawarehousing, typologieën van data en trends, waarin de beschikbare opties voor de solution-architectuur zijn getoetst en samen een voorkeur is uitgesproken.
5. Een onderzoek naar leveranciers van datavirtualisatietechnologie, met inbreng van een vooraanstaand expert op dit gebied.
6. Een adviesrapport met een concreet voorstel voor een solution-architectuur die de centrale informatievoorziening voor BI ondersteunt en past bij de wensen en ambities van de gemeente.

Data kopiëren versus datavirtualisatie

De keuze die de gemeente moest afwegen.

Resultaten: een toekomstbestendige solution-architectuur

De gemeente Sittard-Geleen beschikt nu over een toekomstbestendige solution-architectuur. Ze heeft een goed beeld van de mogelijkheden van datavirtualisatie en hoe ze de technologie het best kan inzetten. Er is ook een duidelijk besef van wat datavirtualisatie niet kan en met welke architectuurpatronen die beperkingen te ondervangen zijn. Volgens informatiemanager Charlotte Schoonbrood gaf het onderzoek de gemeente meer inzicht in de mogelijke scenario’s en de beste keuze voor het uitbreiden van de datasnelweg. Voor de volgende stappen ligt een concreet plan klaar, inclusief een proof of concept.

Conclusie

De case laat zien dat een goede architectuurkeuze begint met onderzoek in plaats van aanschaf: eerst de ambities, de context van Common Ground en de grenzen van de technologie, dan de solution-architectuur en pas daarna een proof of concept. Zo voorkomt een gemeente dat ze investeert in oplossingen met een kort leven.

Verder lezen

• Datawarehouse
• Business intelligence
• Blog: Common Ground zet BI-principes onder druk
• Blog: Data mesh

Over de auteur

Rick van der Linden

Rick heeft ruim twintig jaar ervaring in business intelligence en analytics, als dashboard- en datawarehouse-ontwikkelaar, architect, business analist en product owner. Hij is een praktische professional met een down-to-earth mentaliteit en een constante focus op waardecreatie.

Over Diamond Decisions

Diamond Decisions helpt organisaties beter te worden door betere beslissingen mogelijk te maken. We starten niet bij data, dashboards of AI, maar bij de beslissing die beter moet, en bouwen van daaruit terug naar KPI’s, data en technologie. Dat doen we in vier stappen: inspiratie en alignment, business modeling, analytics en dataplatform en datagedreven beslissers. Zo zorgen we dat BI en AI geen IT-project blijven, maar elke dag waarde opleveren.