De kern in het kort
- De belangrijkste KPI bleek het leegstandspercentage: hoeveel woningen staan leeg en vooral hoelang.
- Door deze KPI te borgen in de planning- en controlcyclus daalde de leegstand van 5% naar iets meer dan 2%.
- De winstgevendheid van het verhuurproces verbeterde met 200%: er kwam meer huur binnen en de kosten van leegstand daalden sterk.
- Dezelfde KPI stuurt nu ook de vastgoedontwikkeling: niet meer bouwen voor leegstand.
- De oude indicatoren misten samenhang, eenduidige definities en een koppeling met de strategie.
Een systeem van KPI’s, KRI’s en gewone indicatoren
Een grote woningcorporatie in het oosten van het land staat te boek als een innovatieve vastgoedonderneming met stevige ambities. Ze opereert in een dynamische markt met veel nieuwbouwmogelijkheden. Om daar optimaal gebruik van te maken ontwikkelde Diamond Decisions samen met de corporatie een uitgekiend systeem van kritieke prestatie-indicatoren (KPI’s), kritieke resultaatindicatoren (KRI’s) en ‘gewone’ prestatie-indicatoren. Al tijdens de implementatie behaalde de corporatie een fors rendement: het aantal leegstaande woningen halveerde.
De corporatie stond voor een grote uitdaging
Onder meer de Rijksheffing uit 2014, de vennootschapsbelasting, de inkomenstoets en een inflatievolgend huurbeleid maakten het noodzakelijk dat het roer om ging. Er moest veel betere sturing komen op echte, onvervalste KPI’s. Management en teamleiders stonden voor een grote uitdaging, omdat de tot dan toe gebruikte indicatoren niet actueel, scherp en betrouwbaar genoeg waren.
Stuur op wat écht kritiek is
Centraal stond de overgang van een meer taakgerichte naar een volledig procesgeoriënteerde organisatie. Om die transitie in gang te zetten formuleerde de corporatie enkele doelstellingen: slimmer organiseren, lean processen inrichten en meer sturen op de kritieke succesfactoren. Daarmee liep de organisatie vooruit op maatregelen die de komende jaren van de landelijke en Europese overheid worden verwacht en die ongetwijfeld financiële gevolgen hebben.
Grote behoefte aan betere informatie
Dat was niet de enige uitdaging. De indicatoren misten ook onderlinge samenhang en er waren geen eenduidige definities. De informatie was bovendien niet goed te koppelen aan de strategie. Geen wonder dat de toenmalige stuurinformatie nauwelijks waarde had: medewerkers konden niet sturen op wat kritiek is. ‘Er was grote behoefte aan betere informatie en sturing. Het personeel ervoer dit dagelijks’, aldus de toenmalige directeur Fons Catau.
KPI-workshops werkten verhelderend
In diverse KPI-workshops voor verschillende doelgroepen zijn de processen en de kritieke succesfactoren van het beleid doorlopen. Op basis daarvan benoemde de corporatie een klein aantal echt kritieke prestatie-indicatoren.
De belangrijkste KPI bleek het leegstandspercentage. Hoeveel woningen stonden leeg ten opzichte van het totale bestand en vooral: hoelang stonden ze leeg? Deze data bleek cruciaal voor nieuwe inzichten. Een lager leegstandspercentage heeft directe impact op de winstgevendheid, want de huurderving daalt. Ook de klant- en medewerkerstevredenheid gaan omhoog.
Borg KPI’s in de planning- en controlcyclus
Op basis van deze ene KPI stuurt de corporatie nu niet alleen haar verhuurproces, maar ook het vastgoedontwikkelproces. Niet meer bouwen voor leegstand is voortaan het devies.
Door deze KPI te borgen in de planning- en controlcyclus wist de corporatie de leegstand met de helft te reduceren: van 5% naar iets meer dan 2%.
Daardoor verbeterde de winstgevendheid van het verhuurproces met maar liefst 200%. Er kwam meer huur binnen en de kosten die samenhangen met leegstand daalden drastisch. Het KPI-mes snijdt vaak aan twee kanten.
Voor en na het borgen van de leegstands-KPI
Het effect van één onvervalste KPI.
Voor
Na
Leegstandspercentage
5%
Iets meer dan 2%
Winstgevendheid verhuur
Uitgangssituatie
200% verbeterd
Vastgoedontwikkeling
Risico op bouwen voor leegstand
Gestuurd door de leegstands-KPI
Indicatoren
Geen samenhang of heldere definities
Gekoppeld aan de strategie
Hoe Diamond Decisions de KPI vindt die ertoe doet
Eén goed gekozen KPI kan meer doen dan vijftig indicatoren. Met business modeling zoeken we samen met de mensen in het proces uit welke beslissing het grootste effect heeft op het resultaat en welke KPI daarbij hoort. Daarna borgen we die KPI in de planning- en controlcyclus, zodat erop wordt gehandeld.
Conclusie
Verbluffende resultaten zijn mogelijk met een relatief eenvoudig systeem van KPI’s, KRI’s en gewone indicatoren. Voorwaarde is dat je je eerst in de materie verdiept: de kosten gaan voor de baat uit. Kies weinig KPI’s, definieer ze scherp en borg ze in de cyclus waarin de beslissingen vallen.
Verder lezen
- Key performance indicator (KPI)
- Blog: De Woonplaats verbetert haar prestaties met KPI-dashboards
- Blog: E = mc² met echte KPI’s
- Blog: De 5 grootste KPI-blunders
- Blog: De 7 kenmerken van onvervalste KPI’s
Over de auteur
Over Diamond Decisions
Diamond Decisions helpt organisaties beter te worden door betere beslissingen mogelijk te maken. We starten niet bij data, dashboards of AI, maar bij de beslissing die beter moet, en bouwen van daaruit terug naar KPI’s, data en technologie. Dat doen we in vier stappen: inspiratie en alignment, business modeling, analytics en dataplatform en datagedreven beslissers. Zo zorgen we dat BI en AI geen IT-project blijven, maar elke dag waarde opleveren.
Veelgestelde vragen
01
Hoe halveerde de woningcorporatie haar leegstand?
In KPI-workshops bepaalde ze dat het leegstandspercentage, inclusief de duur van de leegstand, haar meest kritieke KPI was en borgde ze die in de planning- en controlcyclus. Verhuur en vastgoedontwikkeling werden erop gestuurd en de leegstand daalde van 5% naar iets meer dan 2%.
02
Wat is het verschil tussen een KPI en een KRI?
Een KPI meet de prestatie van een kritiek proces dat medewerkers direct kunnen beïnvloeden, zoals het leegstandspercentage. Een KRI meet een resultaat dat de uitkomst is van veel processen samen, zoals winst. Met KPI’s stuur je; met KRI’s leg je verantwoording af.
03
Waarom verbetert een lager leegstandspercentage de winstgevendheid zo sterk?
Het mes snijdt aan twee kanten: elke verhuurde woning levert huur op en tegelijk verdwijnen de kosten die bij leegstand horen. Daardoor verbeterde in deze case een halvering van de leegstand de winstgevendheid van het verhuurproces met 200%.
04
Kan een kleinere organisatie hetzelfde bereiken met één KPI?
Ja. De omvang van de organisatie is minder belangrijk dan de keuze van de KPI. Zoek de ene indicator in je primaire proces die direct doorwerkt in omzet en kosten, definieer die scherp en bespreek die in een vast ritme.
Wil je ook een robuust en renderend KPI-model?
Benieuwd welke KPI in jouw organisatie het verschil maakt? Neem contact op met Diamond Decisions voor een oriënterend gesprek.



